พ.ร.บ. แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 28) พ.ศ. 2564

กฎหมายยุติการตั้งครรภ์ในประเทศไทย

ในประเทศไทย การยุติการตั้งครรภ์เป็นสิ่งถูกกฎหมายสำหรับอายุครรภ์ไม่เกิน 12 สัปดาห์ โดยไม่ต้องให้เหตุผลใดๆ ตามพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 28) พ.ศ. 2564 สำหรับอายุครรภ์ 12–20 สัปดาห์ ยังสามารถยุติได้หลังรับคำปรึกษาจากแพทย์

กรุณาสอบถามสถานพยาบาลก่อนเข้ารับบริการ

บริบทและความเป็นมาของกฎหมาย

เดิมประมวลกฎหมายอาญามาตรา 301 กำหนดให้การทำแท้งเป็นความผิดทางอาญาสำหรับทั้งผู้หญิงและผู้ให้บริการ จนกระทั่งวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2563 ศาลรัฐธรรมนูญได้วินิจฉัยว่ามาตราดังกล่าวขัดต่อรัฐธรรมนูญ เนื่องจากละเมิดสิทธิในร่างกายและสิทธิในการตัดสินใจของสตรี

การแก้ไขกฎหมายดังกล่าวถือเป็นก้าวสำคัญในการคุ้มครองสิทธิสุขภาพของสตรีในประเทศไทย โดยกฎหมายใหม่ได้ขยายเงื่อนไขการยุติการตั้งครรภ์อย่างถูกกฎหมายให้ครอบคลุมมากขึ้น และกำหนดกระบวนการรับคำปรึกษาสำหรับอายุครรภ์ในช่วง 12–20 สัปดาห์ ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2565

สิทธิ์ตามอายุครรภ์

ไตรมาสแรก — ≤ 12 สัปดาห์ทำได้เสรี

สตรีสามารถยุติการตั้งครรภ์ได้โดยไม่ต้องให้เหตุผลใดๆ ตามกฎหมาย โดยต้องดำเนินการโดยแพทย์ที่มีใบอนุญาตในสถานพยาบาลที่ได้รับการรับรองเท่านั้น วิธีการที่มีในช่วงนี้ได้แก่ การใช้ยา Mifepristone + Misoprostol สำหรับอายุครรภ์ไม่เกิน 9–10 สัปดาห์ และการดูดสุญญากาศ (MVA/MVS) สำหรับอายุครรภ์ถึง 12 สัปดาห์

ไม่ต้องให้เหตุผล
ต้องทำโดยแพทย์มีใบอนุญาต
ใช้ยาหรือ MVA ได้
ใช้สิทธิ์บัตรทองได้
ไตรมาสสอง — 12–20 สัปดาห์มีเงื่อนไข

ยุติได้หลังผ่านกระบวนการรับคำปรึกษาทางเลือกจากทีมสหสาขาวิชาชีพ ซึ่งประกอบด้วยแพทย์ พยาบาล และนักสังคมสงเคราะห์หรือนักจิตวิทยา ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2565 โดยต้องมีระยะเวลาพิจารณาอย่างน้อย 24 ชั่วโมงหลังรับคำปรึกษาก่อนเข้ารับหัตถการ

!รับคำปรึกษาทางเลือกก่อน
!รอ 24 ชม. หลังปรึกษา
!ทำในสถานพยาบาลที่รับรอง
กรณีพิเศษ — เกิน 20 สัปดาห์กรณีพิเศษเท่านั้น

การยุติการตั้งครรภ์หลัง 20 สัปดาห์ทำได้เฉพาะกรณีที่มีเหตุผลตามมาตรา 305 แห่งประมวลกฎหมายอาญาเท่านั้น โดยต้องได้รับการประเมินและอนุมัติจากคณะกรรมการแพทย์ของสถานพยาบาล

×เสี่ยงต่อชีวิตมารดา
×ทารกพิการรุนแรง
×ครรภ์จากการล่วงละเมิด
×ต้องผ่านคณะกรรมการแพทย์

ขั้นตอนการเข้ารับบริการ

📅
นัดหมาย
ติดต่อสถานพยาบาลเพื่อนัดวันเวลา
🔬
อัลตราซาวนด์
ยืนยันอายุครรภ์และประเมินสุขภาพ
🏥
รับบริการ
ยุติการตั้งครรภ์โดยแพทย์ที่มีใบอนุญาต
📋
ติดตามผล
นัดติดตามผล 1–2 สัปดาห์หลังหัตถการ

สำหรับอายุครรภ์ 12–20 สัปดาห์ มีขั้นตอนเพิ่มเติมคือการรับคำปรึกษาทางเลือกจากทีมสหสาขาวิชาชีพ และรอ 24 ชั่วโมงก่อนเข้ารับหัตถการ ทีมจะให้ข้อมูลครบถ้วนเกี่ยวกับทางเลือกต่างๆ โดยไม่มีการตัดสินหรือกดดัน

สิทธิ์ที่กฎหมายรับรอง

กฎหมายไทยและ พ.ร.บ. คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) พ.ศ. 2562 ให้ความคุ้มครองสิทธิ์ต่อไปนี้แก่ผู้รับบริการยุติการตั้งครรภ์ทุกคน:

ความเป็นส่วนตัว
ข้อมูลทางการแพทย์ถือเป็นความลับตาม PDPA ไม่มีการรายงานต่อหน่วยงานภายนอก
ไม่ต้องแจ้งตำรวจ
สถานพยาบาลไม่มีหน้าที่แจ้งความต่อเจ้าหน้าที่ตำรวจหรือหน่วยงานรัฐ
ใช้สิทธิ์บัตรทองได้
ผู้มีสิทธิ์บัตรทองและประกันสังคมสามารถรับบริการฟรีในโรงพยาบาลรัฐที่เข้าร่วม
ชาวต่างชาติมีสิทธิ์เท่าเทียม
ชาวต่างชาติที่อยู่ในประเทศไทยสามารถรับบริการได้โดยปฏิบัติตามเงื่อนไขกฎหมายเดียวกัน

คำถามที่พบบ่อย

ทำแท้งถูกกฎหมายไหมในประเทศไทย?+
ถูกกฎหมายครับ สำหรับอายุครรภ์ไม่เกิน 12 สัปดาห์สามารถยุติได้โดยไม่ต้องให้เหตุผล ตามพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 28) พ.ศ. 2564 ที่มีผลบังคับใช้ตั้งแต่ 7 กุมภาพันธ์ 2564 สำหรับอายุครรภ์ 12–20 สัปดาห์สามารถทำได้หลังรับคำปรึกษาจากทีมแพทย์ และเกิน 20 สัปดาห์เฉพาะกรณีพิเศษ
กฎหมายเปลี่ยนแปลงเมื่อไหร่และเปลี่ยนอย่างไร?+
กฎหมายมีผลบังคับใช้วันที่ 7 กุมภาพันธ์ 2564 หลังจากศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยเมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2563 ว่ามาตรา 301 เดิมขัดต่อรัฐธรรมนูญ เดิมการทำแท้งทุกกรณีเป็นความผิดทางอาญา แต่ปัจจุบันอนุญาตให้ยุติได้ถึง 12 สัปดาห์โดยเสรีและ 12–20 สัปดาห์ภายใต้เงื่อนไข
คำปรึกษาทางเลือกคืออะไร ใช้เวลานานไหม?+
คำปรึกษาทางเลือกเป็นกระบวนการสำหรับอายุครรภ์ 12–20 สัปดาห์ โดยทีมสหสาขาวิชาชีพให้ข้อมูลเกี่ยวกับทางเลือกต่างๆ ทั้งการยุติการตั้งครรภ์ การเลี้ยงดูบุตร และการให้บุตรบุญธรรม โดยไม่มีการตัดสิน ใช้เวลาประมาณ 30–60 นาที และต้องรอ 24 ชั่วโมงก่อนเข้ารับหัตถการ
ใช้สิทธิ์บัตรทองหรือประกันสังคมได้ไหม?+
ได้ครับ ผู้มีสิทธิ์บัตรทองและประกันสังคมสามารถรับบริการยุติการตั้งครรภ์ที่ถูกกฎหมายได้โดยไม่มีค่าใช้จ่ายในโรงพยาบาลรัฐที่เข้าร่วมเครือข่าย RSA สามารถสอบถามรายชื่อสถานพยาบาลที่รับสิทธิ์ในพื้นที่ได้จากสถานพยาบาลโดยตรง
ข้อมูลส่วนตัวจะถูกเก็บเป็นความลับไหม?+
ข้อมูลทางการแพทย์ทั้งหมดถือเป็นความลับตาม พ.ร.บ. คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) พ.ศ. 2562 สถานพยาบาลไม่มีหน้าที่แจ้งตำรวจหรือหน่วยงานรัฐ และไม่เปิดเผยข้อมูลแก่บุคคลอื่นโดยไม่ได้รับความยินยอม
ดูคำถามทั้งหมด

โทษกรณีกระทำผิดกฎหมาย

แพทย์ที่ไม่มีใบอนุญาต
จำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
บุคคลที่ช่วยเหลือโดยไม่ชอบกฎหมาย
จำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับ หรือทั้งสองอย่าง รวมถึงการขายยาที่ไม่ผ่านแพทย์
หญิงที่ทำแท้งเองเกิน 12 สัปดาห์
มีโทษตามกฎหมาย ยกเว้นกรณีที่เข้าเงื่อนไขตามมาตรา 305
📚 แหล่งข้อมูลอ้างอิง
  • พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 28) พ.ศ. 2564
  • ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง การตรวจและรับคำปรึกษาทางเลือก พ.ศ. 2565
  • เครือข่าย RSA กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข — rsathai.org
  • สายด่วนกรมอนามัย 1663 (09:00–21:00 น. ทุกวัน)

ตรวจสอบโดย: ทีมบรรณาธิการ Abortion Thailand | วันที่ตรวจสอบล่าสุด: พฤษภาคม 2569

⚠️ ข้อมูลในหน้านี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์สำหรับกรณีเฉพาะบุคคล ควรปรึกษาแพทย์ที่มีใบอนุญาตก่อนตัดสินใจทุกครั้ง